Những người đàn ông trung niên thời Reiwa chọn “không bị ghét bỏ” thay vì “hấp dẫn” — Sự sạch sẽ và nỗi mệt mỏi thầm lặng đằng sau hình ảnh “ông chú” mới

【Thể loại】 Xã hội

日本語(original) | English version | 繁體中文（台灣）版 | Tiếng Việt

Chào mọi người, tôi là Akira.

Dữ liệu khảo sát trong gần ba mươi năm đã hé lộ sự thay đổi mạnh mẽ trong hình ảnh của những người đàn ông trung niên ở thời kỳ Reiwa.

Theo khảo sát của Hakuhodo Institute of Life and Living, có tới 73.4% người được hỏi cho rằng hình ảnh của nam giới ở độ tuổi 40–50 đã thay đổi so với hơn mười năm trước.

Con số này cao hơn rõ rệt so với tỷ lệ 59.0% ở nhóm phụ nữ cùng độ tuổi.

Trước đây, hình ảnh điển hình của một “ông chú” (nam trung niên) thường gắn liền với những từ như “người cuồng công việc”, “người của công ty”, “trụ cột gia đình”, “không có sở thích”, “sống không lành mạnh”, hay “bề ngoài luộm thuộm”.

Tuy nhiên, hình ảnh ấy hiện đã thay đổi đáng kể.

Những mô tả đứng đầu hiện nay là “người đàn ông biết lo cho gia đình – ông bố tham gia nuôi dạy con (ikumen)”, tiếp theo là “mệt mỏi – thiếu khoảng trống”, và “có ý thức giữ gìn vệ sinh – chú trọng ngoại hình”.

(1) Từ “người cuồng công việc” sang “ông bố biết chăm con”

Sự thay đổi lớn nhất là sự dịch chuyển từ “người cuồng công việc, làm việc không biết mệt” sang “người đàn ông biết lo cho gia đình và tích cực tham gia nuôi dạy con cái”.

Khi các gia đình có hai nguồn thu nhập trở thành điều phổ biến, việc chủ động tham gia vào việc nhà và chăm sóc con cái đã dần trở thành hình ảnh tiêu chuẩn mới của nam giới trung niên.

(2) Từ “trách nhiệm kiếm tiền” sang “trách nhiệm chăm sóc”

Trước đây, “ông chú” được kỳ vọng phải có uy nghiêm như “trụ cột của gia đình”. Nhưng ngày nay, thái độ bình dị, khiêm tốn, cùng với sự quan tâm về mặt cảm xúc đối với vợ và con cái, đã trở thành điều được mong đợi.

Với sự nâng cao nhận thức về quấy rối, phong cách “dạy bảo bằng hành động thay vì lời nói” đang dần được thay thế bằng giao tiếp dựa trên đối thoại và sự đồng cảm.

(3) Từ “bề ngoài luộm thuộm” sang “sự sạch sẽ như một phép lịch sự cơ bản”

Trước đây, việc không chú trọng đến ngoại hình hay có thói quen sống không lành mạnh thường được chấp nhận. Nhưng hiện nay, “ý thức giữ gìn vệ sinh – chú trọng ngoại hình” đã vươn lên vị trí cao trong nhận thức của mọi người về nam giới trung niên.

Điều quan trọng cần lưu ý là sự thay đổi này không xuất phát từ mong muốn được hấp dẫn, mà là nhu cầu về phép lịch sự để tránh bị đánh giá tiêu cực. Một thái độ áp đặt hay bề ngoài luộm thuộm giờ đây có thể trở thành một rủi ro xã hội.

Đối với “ông chú” thời nay, việc giữ gìn sự lịch sự và gọn gàng đã trở thành một phép lịch sự cơ bản trong giao tiếp xã hội.

(4) Từ “giao thiệp vì công việc” sang “theo đuổi sở thích cá nhân”

Trước đây, các hoạt động giải trí như chơi golf thường là phần mở rộng của công việc (tiếp khách). Ngày nay, “có nhiều sở thích – theo đuổi thời gian riêng” đã trở thành hạng mục xếp hạng cao. Nam giới trung niên ngày càng được nhìn nhận là những người trân trọng thời gian cá nhân tách biệt với công việc.

(5) Nỗi buồn thầm lặng hiện lên trong hình ảnh “ông chú” thời Reiwa

Đằng sau những thay đổi này là một thực tế không thể bỏ qua.

Các từ như “mệt mỏi – thiếu khoảng trống”, “thảo mộc hóa – thiếu động lực”, và “cô đơn – thiếu cộng đồng” đã mới xuất hiện ở vị trí cao trong bảng xếp hạng.

Sự mệt mỏi và cảm giác cô đơn thầm lặng nảy sinh từ việc liên tục phải quan tâm, chăm sóc người khác — cả ở nơi làm việc lẫn trong gia đình — chỉ để duy trì hình ảnh “một con người vô hại”. Đó chính là một khía cạnh khác của hình ảnh nam giới trung niên Nhật Bản hiện nay.

Chúng ta có thể đơn giản gọi sự thay đổi này là “trở nên dịu dàng hơn” hay không?

Những người đàn ông trung niên thời Reiwa đang bị yêu cầu phải thể hiện mức độ quan tâm chưa từng có, đồng thời cũng đang dần đánh mất cảm giác về bản thân và không gian riêng.

Nếu được, tôi muốn hỏi mọi người một câu.

Những người đàn ông ở độ tuổi 40–50 xung quanh bạn hiện đang bị ép phải thực hiện những “sự quan tâm” nào, và đang mất đi những “khoảng trống” nào?

Còn chúng ta thì nên phản ứng thế nào trước sự thay đổi này và xây dựng mối quan hệ với họ?

Câu trả lời không thể bị ai ép buộc.

Có lẽ, điều còn lại chỉ là tiếp tục đặt ra những câu hỏi này — một cách lặng lẽ, với chính mình và với những “ông chú” xung quanh chúng ta.

あきら

👤 Hồ sơ: https://discipline.tokyo/profile.php

📧 Email: akira@discipline.tokyo

📮 Mẫu tư vấn ẩn danh: https://discipline.tokyo/contact.php

📚 Tổng hợp mọi hoạt động: https://discipline.tokyo/index.php

※ Loạt bài viết và nội dung liên quan là kết tinh từ suy nghĩ của tôi, được bảo vệ bởi luật bản quyền. Khi trích dẫn vui lòng ghi rõ nguồn. Việc sao chép hoặc sử dụng cho mục đích thương mại mà không được phép là không được khuyến khích.